Xưởng cơ khí đặt ra cho sàn một bài toán tổng thể, không phải một yêu cầu đơn lẻ. Cùng một mặt sàn vừa phải đỡ máy móc đặt cố định, vừa chịu xe đẩy và pallet di chuyển, vừa hứng dầu mỡ và dung dịch cắt gọt, vừa bị phoi kim loại cào xước hàng ngày. Bài này trình bày giải pháp tổng thể cho xưởng cơ khí theo góc đó. Bài này không đi sâu vào tính toán tải trọng của xe nâng và xe tải nặng, cũng không đi sâu riêng vào khả năng chống thấm dầu như một chủ đề độc lập; hai góc chuyên sâu đó thuộc về các bài riêng về sàn chịu xe nâng và sàn chịu dầu mỡ, và bài này giữ đúng phạm vi tổng thể của mình, không lấn sang hai góc đó.
Ba loại tải cùng xuất hiện trong xưởng cơ khí
Thứ nhất là tải tĩnh và rung từ máy móc đặt cố định: chân máy, bệ máy và các vị trí neo bulong tạo áp lực tập trung và rung động truyền xuống sàn trong suốt quá trình gia công. Thứ hai là tải di chuyển: xe đẩy phôi, pallet thành phẩm và xe nâng nhỏ di chuyển theo lối cố định, tạo mài mòn theo vệt và lực cắt khi quay đầu. Thứ ba là va đập và rơi vật: phôi, dụng cụ và chi tiết gia công rơi từ độ cao bàn máy xuống sàn. Một hệ sàn cho xưởng cơ khí phải được tính cho cả ba loại tải này cùng lúc, cùng với độ bám dính vào nền bê tông, vì lớp phủ bong ở vị trí chân máy hay lối đi sẽ lan nhanh khi tiếp tục chịu tải và dầu mỡ.
Dầu mỡ và dung dịch cắt gọt: vấn đề vệ sinh nhiều hơn là vấn đề hóa học
Trong xưởng cơ khí, dầu thủy lực, dầu bôi trơn, mỡ và dung dịch cắt gọt rò rỉ từ máy là chuyện hàng ngày. Bề mặt epoxy liền mạch, ít khe giúp dầu không thấm sâu vào nền như bê tông thô và giúp việc lau chùi nhanh hơn, nhưng epoxy không tự làm sạch dầu và không biến dầu thành vô hại: dầu đọng lâu vẫn làm mặt sàn trơn, bám bụi và phoi, và có thể làm giảm độ bám của lớp phủ tại các vị trí khe, mép nếu không được vệ sinh. Vì vậy giải pháp cho xưởng cơ khí luôn gồm hai phần đi cùng nhau là lớp phủ liền mạch và quy trình thu gom dầu: khay hứng dưới máy, vệ sinh dầu tràn ngay, tách riêng khu vực rửa và khu vực gia công. Chống trơn cho khu vực có dầu cần được tính riêng, vì bề mặt ướt dầu trơn hơn nhiều so với bề mặt ướt nước. Xem thêm: Chống trơn trượt cho sàn epoxy: thêm cát thạch anh hay hạt nhôm?
Phoi kim loại: kẻ thù thầm lặng của lớp phủ mặt
Phoi kim loại sắc, nhỏ và cứng, bị bánh xe và giày kéo lê khắp xưởng, cào xước lớp phủ mặt theo thời gian. Vết xước ban đầu chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ, nhưng khi vết xước sâu và dày đặc, bề mặt trở nên khó vệ sinh, giữ dầu và bụi, và tạo điểm khởi phát cho bong tróc. Cách xử lý thực tế là vệ sinh phoi hàng ngày bằng phương pháp phù hợp, không để phoi tích tụ ở lối đi và khu vực gia công, kết hợp kiểm tra định kỳ các vị trí mòn nhanh như lối đi chính và khu vực quanh máy gia công. Khi lớp phủ mặt đã mòn rõ, sửa chữa cục bộ sớm sẽ rẻ và nhanh hơn nhiều so với làm lại toàn bộ sàn. Xem thêm: Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: vá, phủ lại từng khu vực
Phân khu xưởng: gia công, lắp ráp, kho và lối đi
Xưởng cơ khí nên được phân khu rõ ràng trên sàn: khu gia công đặt máy, khu lắp ráp cần mặt sàn sạch và phẳng, kho phôi và thành phẩm chịu tải pallet, lối đi tách khỏi khu vực máy đang hoạt động. Kẻ vạch phân khu giúp xe đẩy và người đi bộ không đi lấn vào khu vực nguy hiểm quanh máy, đồng thời giúp việc vệ sinh và kiểm tra mòn được thực hiện theo từng khu vực. Xem thêm: Kẻ vạch và sơn phân khu cho sàn nhà xưởng Về nguyên tắc chung, khu vực gia công và lối đi chịu mài mòn cao có thể cân nhắc hệ sơn lăn có độ bền mặt tốt, khu vực lắp ráp cần mặt phẳng đều có thể cân nhắc hệ tự san phẳng. Các hệ sơn của Kadier gồm hệ sơn RollCoat và hệ sơn LevelFlow; việc hệ nào phù hợp với từng khu vực cụ thể của một xưởng phải đối chiếu tài liệu kỹ thuật chính thức (TDS) của hệ đó và kết quả khảo sát nền của xưởng đó, không suy ra từ bài viết này.
Bảo trì: lịch vệ sinh và kiểm tra mòn
Bảo trì sàn xưởng cơ khí nên gồm vệ sinh phoi và dầu hàng ngày, vệ sinh sâu định kỳ bằng phương pháp phù hợp với lớp phủ, kiểm tra các vị trí chân máy, lối đi và khu vực rửa xem có dấu hiệu mòn, bong mép hay ố dầu lâu ngày hay không. Xem thêm: Bảo trì và vệ sinh sàn epoxy đúng cách và Quy trình thi công sơn epoxy chuẩn từ khảo sát đến nghiệm thu.
Lưu ý về phạm vi bài viết: nội dung trên mô tả đặc tính chung của vật liệu và hệ sàn epoxy, với khung tham chiếu TCVN 9014:2011 và TCVN 12574-2018 khi liên quan. Bài viết không công bố thông số kỹ thuật, mức chịu tải, mức chịu mài mòn, thời gian khô hay kết quả kiểm nghiệm riêng của một hệ sơn Kadier cụ thể; các thông số đó chỉ áp dụng khi có tài liệu kỹ thuật chính thức (TDS) của sản phẩm và công trình cụ thể.
Ảnh đại diện: Daniel Smyth trên Pexels.

