English
中文 (中国)
Thi công sàn epoxy kết hợp nhiều rủi ro cùng lúc: hóa chất, bụi mài, máy mài công suất lớn, điện, cháy nổ và làm việc trong không gian kín. Tai nạn trong thi công epoxy hiếm khi đến từ một nguyên nhân duy nhất; thường là chuỗi nhiều sơ suất nhỏ, từ không đọc SDS, không đeo mặt nạ đúng loại, tới mài nền không hút bụi trong tầng hầm kín. Bài viết này hệ thống các rủi ro chính và biện pháp phòng ngừa tương ứng.
Nội dung trình bày khung an toàn chung cho thi công epoxy; quy định cụ thể áp dụng cho từng công trình phải theo quy định an toàn lao động hiện hành, nội quy của chủ đầu tư và bảng dữ liệu an toàn (SDS) của từng sản phẩm đang dùng. Bài viết không thay thế đánh giá rủi ro riêng của công trình đó.
1. Hóa chất: đọc SDS trước khi mở nắp thùng
Trước khi thi công, đội thi công phải có SDS của đúng sản phẩm sẽ dùng, gồm sơn, chất đóng rắn và dung môi vệ sinh, và phải đọc phần nguy hiểm, biện pháp sơ cứu và biện pháp xử lý tràn đổ. Sơn epoxy và chất đóng rắn có thể gây kích ứng da, dị ứng da và kích ứng đường hô hấp; tiếp xúc lặp lại với da trần là con đường gây dị ứng phổ biến nhất mà thợ thường chủ quan.
Biện pháp cơ bản: găng tay chống hóa chất phù hợp với sản phẩm, quần áo dài tay, kính bảo hộ chống văng, và mặt nạ phù hợp với dạng phát thải của từng công đoạn. Sơn dính vào da phải rửa ngay bằng nước và xà phòng, không dùng dung môi để rửa da, vì dung môi đưa hóa chất thấm sâu hơn qua da. Sơn dính vào mắt phải rửa ngay bằng nước sạch trong thời gian đủ dài và đi khám nếu triệu chứng không hết. Khu vực thi công phải có sẵn nước rửa mắt hoặc ít nhất là nguồn nước sạch dễ tiếp cận.
2. Hô hấp và thông gió
Hơi dung môi, sương phun sơn và bụi mài là ba dạng ô nhiễm hô hấp khác nhau, cần ba loại bảo vệ khác nhau. Hơi dung môi cần phin lọc hơi hữu cơ; sương phun cần kết hợp lọc hơi và lọc hạt; bụi mài bê tông cần khẩu trang hoặc mặt nạ lọc bụi đạt chuẩn, kèm hút bụi tại nguồn. Dùng sai loại mặt nạ coi như không đeo, dù cảm giác đeo đã đủ.
Thông gió phải được bố trí trước khi bắt đầu sơn, duy trì trong và sau thi công cho tới khi lớp phủ đóng rắn đủ, và khu vực kín phải có thông gió cưỡng bức. Chi tiết về mùi, VOC và thông gió xem bài Mùi và VOC khi thi công epoxy: biện pháp thông gió. Người có triệu chứng chóng mặt, nhức đầu, buồn nôn hoặc khó thở phải rời khỏi khu vực ngay và được theo dõi, không tiếp tục làm việc.
3. Cháy nổ: hơi dung môi và nguồn lửa
Hơi dung môi dễ cháy có thể tích tụ ở khu vực thấp và kín, nơi mắt thường không nhìn thấy. Trong khu vực thi công sơn gốc dung môi, cấm hút thuốc và cấm mọi nguồn lửa trần, thiết bị điện phải phù hợp với môi trường, và bình chữa cháy phải đặt sẵn ở vị trí dễ lấy, trong tình trạng sử dụng được. Giẻ lau nhiễm sơn và dung môi phải thu gom vào thùng kim loại có nắp, để xa nguồn nhiệt, vì giẻ lau nhiễm dầu và sơn có thể tự bốc cháy khi tích tụ nhiệt.
Tràn đổ sơn và dung môi phải được xử lý ngay bằng vật liệu thấm hút phù hợp, thu gom vào thùng chứa chất thải, không xả xuống cống hoặc để chảy lan. Khu vực tràn đổ phải được thông gió và rào chắn cho tới khi làm sạch xong.
4. Máy móc, điện và bụi mài
Máy mài sàn, máy hút bụi công nghiệp và máy phun sơn đều là thiết bị công suất lớn, rung mạnh và tạo bụi. Người vận hành phải được hướng dẫn sử dụng, kiểm tra dây điện, phích cắm và thiết bị bảo vệ trước mỗi ca, và không vận hành máy khi tay ướt hoặc khi đứng trên bề mặt ướt có điện rò. Dây điện chạy ngang lối đi phải được che chắn để không gây vấp ngã và không bị xe nâng cán qua.
Mài nền bê tông phát sinh bụi mịn gây hại cho phổi; biện pháp là máy mài có hút bụi tại nguồn, mặt nạ lọc bụi, và che chắn để bụi không lan sang khu vực sản xuất đang hoạt động. Làm việc trong tiếng ồn lớn kéo dài cần nút tai hoặc chụp tai chống ồn. Mài nền trong tầng hầm hoặc khu vực kín cần kết hợp cả hút bụi, thông gió và chiếu sáng đầy đủ, vì thiếu sáng trong môi trường bụi là nguyên nhân gây vấp ngã và va chạm.
5. Tổ chức công trường: rào chắn, biển báo và ứng cứu
Khu vực thi công phải được rào chắn, biển báo rõ ràng và phân luồng riêng cho xe nâng và người đi bộ. Sàn đang sơn, đang đóng rắn là sàn trơn và dễ hỏng; xe nâng chạy qua sớm vừa gây tai nạn trượt ngã vừa phá hỏng lớp phủ. Ca làm việc cần có người chịu trách nhiệm an toàn, danh sách kiểm tra đầu ca, và phương án ứng cứu khi có người bị hóa chất dính vào mắt, hít phải hơi sơn hoặc bị điện giật, kèm số liên hệ cấp cứu và đường ra gần nhất.
Làm việc trong không gian kín, như bồn chứa, hố kỹ thuật hoặc tầng hầm sâu, phải có quy trình riêng: đo khí trước khi vào, thông gió liên tục, người giám sát bên ngoài và phương tiện liên lạc, không làm việc một mình trong không gian kín. Đây là hạng mục không được áp dụng kinh nghiệm thi công sàn thông thường.
6. Trách nhiệm ba phía
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về hiện trạng nền, hệ thống điện, hệ thống phòng cháy và các hoạt động khác đang diễn ra trong nhà xưởng. Nhà thầu chịu trách nhiệm đánh giá rủi ro, cung cấp PPE đúng loại, huấn luyện thợ và tổ chức thi công an toàn. Người lao động chịu trách nhiệm sử dụng PPE đã cấp, tuân thủ biển báo và báo cáo ngay khi phát hiện nguy cơ. Khi một trong ba phía bỏ trống trách nhiệm của mình, rủi ro sẽ dồn sang hai phía còn lại.
Để chọn hệ sơn phù hợp với điều kiện thi công và yêu cầu an toàn của công trình, tham khảo hệ sơn RollCoat, hệ sơn LevelFlow, hệ sơn StatGuard cho khu vực chống tĩnh điện và hệ sơn AquaBase gốc nước. Cần tư vấn phương án thi công an toàn cho công trình cụ thể, liên hệ Nhận tư vấn.
Ảnh minh họa: Tima Miroshnichenko / Pexels.
