Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: quy trình vá và phủ lại

Một vết nứt, một mảng bong hay một vệt mòn lõm không nhất thiết phải sơn lại toàn bộ sàn, nhưng cũng không thể vá mọi hư hỏng bằng cùng một cách. Vá cục bộ chỉ bền khi cách vá khớp với dạng hư hỏng và lớp nền bên dưới còn đủ tốt để giữ lớp vá. Bài này trình bày quy trình vá và phủ lại theo từng dạng hư hỏng thường gặp.

Để tránh nhầm góc bài: bài Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: vá, phủ lại từng khu vực trình bày trình tự tổng từ chẩn đoán tới bàn giao. Bài này đi sâu vào điểm khác biệt giữa các dạng hỏng — cùng là vá, nhưng nứt, bong, mòn lõm và nhiễm dầu xử lý không giống nhau.

Lưu ý chung: thông số riêng của từng hệ sơn Kadier (độ dày lớp, thời gian đóng rắn, khả năng chịu hóa chất) áp dụng theo tài liệu kỹ thuật chính thức của hãng khi có. Bài viết chỉ nêu khung quy trình chung, không thay thế tài liệu kỹ thuật đó. Các tiêu chuẩn TCVN 9014:2011 và TCVN 12574-2018 được dùng làm căn cứ tham chiếu chung khi liên quan.

1. Phân loại hư hỏng trước khi vá

Đừng mở rộng vùng vá theo cảm tính, cũng đừng vá khi chưa biết hỏng tới đâu. Kiểm tra bằng mắt, gõ nhẹ để nghe tiếng bộp ở vùng bong, và cạo thử mép hỏng để xem lớp epoxy còn bám nền hay đã tách hẳn.

• Nứt chân chim trên bề mặt: chỉ nứt lớp phủ, nền bên dưới còn nguyên. Thường xử lý bằng trám khe và phủ lại cục bộ.
• Nứt xuyên lớp, nứt theo khe nền: vết nứt ăn sâu hoặc chạy theo mạch ngừng thi công của bê tông. Cần xử lý cả khe nền, không chỉ trám mặt.
• Bong, rộp: lớp phủ tách khỏi nền, có thể do ẩm nền hoặc nền yếu. Phải cắt bỏ hết vùng bong, xử lý nguyên nhân ẩm trước khi vá.
• Mòn lõm, xước sâu thành rãnh: thường ở lối xe nâng, vị trí quay đầu xe, chân kệ nặng. Cần bù phẳng rồi phủ lại, không chỉ sơn phủ lên chỗ trũng.
• Nhiễm dầu, hóa chất: bề mặt đổi màu, mềm hoặc không bám sơn mới. Phải tẩy sạch và kiểm tra độ bám trước khi phủ, nếu không lớp vá sẽ bong cùng vết nhiễm.

2. Quy trình vá theo từng dạng hỏng

2.1. Nứt bề mặt: trám rồi phủ lại

Mở rộng nhẹ miệng nứt để vật liệu trám bám được, hút sạch bụi, trám đầy bằng vật liệu trám phù hợp với hệ sơn đang dùng, chờ đóng rắn rồi mài phẳng và phủ lại lớp phủ lên vùng vá, chờm ra ngoài mép trám một khoảng vừa đủ để không lộ đường trám.

2.2. Nứt xuyên lớp: xử lý khe nền trước

Cắt dọc theo vết nứt tới nền bê tông, làm sạch, xử lý khe nền theo đúng loại khe (khe co giãn cần vật liệu đàn hồi, không trám cứng như vết nứt thường), sau đó mới trám, phủ lót và phủ lại. Trám cứng một khe đang còn chuyển động thì vết nứt sẽ mở lại ở đúng chỗ cũ.

2.3. Bong, rộp: cắt bỏ hết vùng hỏng

Khoanh vùng bong rộng hơn mép bong thấy được một chút, cắt bỏ toàn bộ lớp đã tách, mài nền trong vùng vá, kiểm tra ẩm nền và xử lý ẩm nếu cần, rồi dựng lại đủ hệ lớp từ lót tới phủ. Vá chồng lên vùng bong mà không cắt bỏ thì mép vá sẽ bong lan ra ngoài.

2.4. Mòn lõm: bù phẳng rồi phủ

Mài sạch vùng mòn, bù phẳng bằng vữa hoặc lớp tự san phù hợp (xem LevelFlow — Tự san phẳng cho các khu vực cần độ phẳng cao), chờ đóng rắn, mài phẳng rồi phủ lại. Sơn phủ trực tiếp lên chỗ trũng chỉ làm chỗ trũng có màu mới, không hết trũng.

2.5. Nhiễm dầu: tẩy sạch, kiểm tra bám rồi mới phủ

Tẩy dầu bằng phương pháp phù hợp, rửa sạch, để khô, mài thử và kiểm tra độ bám trên một diện tích nhỏ trước khi phủ diện rộng. Nếu lớp thử vẫn bong, vùng đó cần xử lý nền sâu hơn, không cố phủ dày để che.

3. Phủ lại vùng vá: giáp mí và màu sắc

Hai điểm lộ rõ nhất của một vùng vá là đường giáp mí và lệch màu. Để hạn chế, nên mài nhám mép vùng vá thay vì để mép sắc, phủ lớp phủ chờm dần ra ngoài thay vì dừng đột ngột, và dùng cùng hệ sơn, cùng mã màu với lớp cũ. Ngay cả khi đó, vùng vá mới vẫn có thể lệch màu nhẹ so với sàn đã sử dụng lâu năm — cần nói trước điều này với đơn vị vận hành, nhất là ở khu vực trưng bày, lối đi chính. Với hệ lăn, tham khảo RollCoat — Hệ lăn 3 lớp; với khu vực cần chống tĩnh điện, việc vá phải giữ được tính liên tục của hệ, xem StatGuard — Chống tĩnh điện.

4. Khi vá cục bộ không còn đủ

Chuyển sang phủ lại cả khu vực hoặc sơn lại toàn bộ khi: vùng hỏng nằm rải rác khắp sàn, tổng diện tích hỏng lớn so với khu vực, hư hỏng lặp lại ở cùng một vị trí sau mỗi lần vá, hoặc nền bên dưới đã yếu trên diện rộng. Nguyên tắc là: vá khi hỏng còn khu trú, phủ lại toàn bộ khi hỏng đã lan — tiêu chí quyết định sơn lại toàn bộ là chủ đề của một bài riêng trong cùng chuyên mục bảo trì, sửa chữa sàn epoxy.

5. Nghiệm thu vùng vá

Trước khi đưa vùng vá vào sử dụng: kiểm tra bằng mắt toàn bộ vùng vá và đường giáp mí, kiểm tra độ phẳng ở vùng bù lõm, kiểm tra độ bám bằng phương pháp kéo khi khu vực yêu cầu khắt khe (xem Kiểm tra độ bám dính bằng phương pháp kéo (pull-off test)), và chỉ cho xe chạy qua sau khi lớp phủ đã đóng rắn đủ theo tài liệu kỹ thuật của hệ sơn đang dùng. Ghi lại vị trí, dạng hỏng, vật liệu và ngày vá vào sổ theo dõi sàn để lần kiểm tra sau có căn cứ so sánh.

6. Lỗi thường gặp khi vá

• Vá chồng lên lớp bong mà không cắt bỏ hết vùng tách.
• Trám cứng khe co giãn đang còn chuyển động.
• Bỏ lớp lót, phủ trực tiếp lên nền vừa mài hoặc vữa bù chưa đóng rắn.
• Dùng sơn khác hệ, khác màu với lớp cũ rồi kỳ vọng không lộ vùng vá.
• Cho xe nâng chạy qua vùng vá khi lớp phủ chưa đóng rắn đủ.

Câu hỏi thường gặp

Vá cục bộ có bền bằng sơn lại toàn bộ không?

Nếu nền còn tốt và cách vá khớp với dạng hỏng, vùng vá có thể sử dụng bình thường. Độ bền kém đi khi vá sai dạng hỏng hoặc nền bên dưới đã yếu.

Vùng vá có lộ không?

Thường vẫn nhìn thấy nếu quan sát kỹ, nhất là lệch màu nhẹ với sàn cũ. Mài nhám mép, phủ chờm và dùng cùng hệ, cùng mã màu giúp vùng vá ít lộ nhất.

Có nên tự vá vết nứt nhỏ không?

Vết nứt bề mặt nhỏ, khô, không lan có thể xử lý đơn giản, nhưng vết nứt xuyên lớp, bong rộp hoặc nhiễm dầu nên để đơn vị thi công đánh giá, vì xử lý sai có thể làm hỏng lan rộng.

Nếu sàn nhà xưởng của bạn có nhiều vị trí hỏng cùng lúc hoặc hỏng lặp lại, hãy gửi yêu cầu qua trang báo giá sơn epoxy hoặc liên hệ Kadier để được khảo sát và tư vấn phương án vá hay phủ lại phù hợp.

Ảnh minh họa: Anna Tarazevich / Pexels (không phải dự án thi công của Kadier).