Sàn epoxy bong tróc, rộp khí, ố màu: nguyên nhân và cách xử lý

Sàn epoxy đang dùng tốt bỗng bong từng mảng, phồng rộp hay loang ố màu là dấu hiệu hệ phủ hoặc nền bên dưới đang có vấn đề. Ba sự cố này thường bị xử lý chung một cách: cạo chỗ hỏng rồi sơn phủ lại. Cách làm đó chỉ bền khi nguyên nhân gốc đã được tìm ra, vì lớp phủ mới sơn lên một nền còn ẩm, còn nhiễm bẩn hay còn yếu sẽ hỏng lại đúng chỗ cũ.

Bài viết này trình bày đặc tính chung của sàn epoxy nói chung và các nguyên nhân thường gặp của ba sự cố trên, cùng hướng xử lý theo từng trường hợp. Thông số kỹ thuật riêng của từng hệ sơn Kadier chỉ được áp dụng theo tài liệu kỹ thuật chính thức của hãng khi có; bài viết không nêu thông số riêng chưa được xác nhận. Các tiêu chuẩn như TCVN 9014:2011 và TCVN 12574-2018 được dùng làm căn cứ tham chiếu chung khi đánh giá vật liệu và thi công, không thay cho khảo sát thực tế từng công trình.

1. Bong tróc: lớp phủ tách khỏi nền

Bong tróc là hiện tượng lớp epoxy tách khỏi bê tông, có thể bong thành mảng lớn hoặc chỉ rộp nhẹ rồi vỡ ra khi xe chạy qua. Dấu hiệu nhận biết là tiếng bộp khi gõ, mép lớp phủ cong lên, hoặc mảng sơn rời ra để lộ nền bê tông bên dưới.

Nguyên nhân thường gặp:

• Nền bê tông còn ẩm hoặc bị thấm ngược từ dưới lên. Hơi ẩm tích tụ dưới lớp phủ kín sẽ phá liên kết bám dính theo thời gian.
• Xử lý nền chưa đủ: bề mặt còn bụi, dầu mỡ, lớp xi măng yếu hoặc lớp sơn cũ chưa được mài bỏ, khiến lớp lót không bám được vào bê tông chắc.
• Bê tông nền yếu, rỗ hoặc nứt mà chưa được vá và gia cố trước khi phủ.
• Thi công khi nền chưa đủ tuổi hoặc chưa đủ khô, hoặc lớp lót và lớp phủ không tương thích với nhau.

Hướng xử lý: Trước hết cần xác định phạm vi bong và nguyên nhân. Gõ kiểm tra quanh vùng hỏng để biết mép bong lan tới đâu, đo độ ẩm nền và kiểm tra dấu hiệu thấm ngược. Vùng bong cục bộ thì cạo sạch tới phần còn bám chắc, xử lý lại nền (mài, vá, làm sạch), rồi sơn lại đúng hệ lớp từ lót tới phủ. Nếu bong lan rộng khắp sàn, nguyên nhân thường nằm ở nền hoặc ở lớp lót, lúc đó phủ chồng lên trên không giải quyết được và cần bóc bỏ hệ cũ để làm lại từ nền. Chi tiết về chuẩn bị nền xem thêm bài Xử lý nền bê tông trước khi sơn epoxy.

2. Rộp khí: phồng lên thành bọt

Rộp khí là những nốt phồng tròn trên bề mặt, bên trong chứa khí hoặc hơi ẩm. Rộp có thể xuất hiện ngay sau thi công hoặc sau một thời gian sử dụng, và thường vỡ ra thành lỗ khi chịu tải.

Nguyên nhân thường gặp:

• Hơi ẩm hoặc không khí thoát ra từ bê tông trong lúc lớp phủ đang đóng rắn, bị kẹt lại dưới màng sơn.
• Thi công khi nền đang nóng hoặc nhiệt độ thay đổi mạnh trong ngày, khiến không khí trong bê tông giãn nở và đẩy màng sơn lên.
• Lăn hoặc đổ lớp phủ quá dày trong một lượt, khiến bọt khí không kịp thoát trước khi bề mặt se lại.
• Khuấy trộn làm lẫn nhiều bọt khí mà không có bước xả bọt phù hợp.

Hướng xử lý: Rộp nhỏ, thưa và không lan thì có thể xử lý cục bộ sau khi xác định nền bên dưới đã khô và ổn định. Rộp dày, lan rộng hoặc tái phát sau khi vá là dấu hiệu vấn đề ẩm hoặc thoát khí chưa được giải quyết, cần khảo sát nền kỹ trước khi phủ lại. Chỉ chọc thủng nốt rộp rồi sơn phủ lên trên thường chỉ che tạm thời, vì hơi ẩm vẫn còn bên dưới và sẽ đẩy lớp mới phồng lại.

3. Ố màu và bay màu: bề mặt loang, ngả vàng hoặc bạc màu

Ố màu là vết loang, vệt hoặc mảng đổi màu trên bề mặt. Bay màu là màu tổng thể nhạt dần hoặc ngả vàng theo thời gian. Hai hiện tượng này khác nhau về nguyên nhân nên cách xử lý cũng khác.

Nguyên nhân thường gặp:

• Hóa chất đổ tràn, dầu mỡ hoặc chất tẩy rửa mạnh để lâu trên bề mặt mà không được lau sạch kịp thời.
• Ánh nắng trực tiếp: epoxy nói chung dễ ngả vàng và bạc màu khi phơi nắng lâu dài, nên khu vực ngoài trời hoặc gần cửa lấy sáng lớn cần cân nhắc hệ phủ phù hợp.
• Vết lốp xe, vết giày và bụi bẩn tích tụ lâu ngày trên lớp phủ mặt đã mòn.
• Lớp phủ mặt quá mỏng hoặc đã mòn tới lớp dưới, khiến màu nền lộ ra không đều.

Hướng xử lý: Vết ố mới do hóa chất cần được làm sạch và thử tẩy trên một góc khuất trước khi xử lý diện rộng, để tránh chất tẩy làm hỏng thêm bề mặt. Ố do lớp phủ đã mòn hoặc ngả vàng diện rộng thường phải phủ lại lớp mặt sau khi vệ sinh và mài nhẹ. Với khu vực ngoài trời hoặc chịu nắng nhiều, cần chọn hệ phủ ngay từ đầu theo điều kiện sử dụng thực tế thay vì chỉ sửa màu sau khi đã bạc.

4. Bảng tra nhanh: triệu chứng, nguyên nhân khả dĩ, hướng xử lý

Triệu chứng	Nguyên nhân khả dĩ	Hướng xử lý
Bong thành mảng, lộ nền bê tông	Nền ẩm, thấm ngược, xử lý nền chưa đủ, nền yếu	Đo ẩm, kiểm tra thấm, cạo tới phần bám chắc, xử lý lại nền rồi phủ lại; bong lan rộng thì bóc hệ cũ làm lại từ nền
Phồng rộp tròn, vỡ thành lỗ	Khí và hơi ẩm thoát từ bê tông, nền nóng, lớp phủ quá dày một lượt	Xác định nền đã khô và ổn định rồi mới vá cục bộ; rộp lan rộng thì khảo sát lại nền trước khi phủ lại
Loang ố, vệt hóa chất	Hóa chất, dầu mỡ, chất tẩy mạnh để lâu	Làm sạch kịp thời, thử tẩy ở góc khuất; ố do mòn thì vệ sinh và phủ lại lớp mặt
Ngả vàng, bạc màu diện rộng	Nắng trực tiếp kéo dài, lớp mặt đã mòn	Phủ lại lớp mặt; khu vực ngoài trời cần chọn hệ phủ theo điều kiện nắng ngay từ đầu

5. Khi nào sửa cục bộ, khi nào làm lại toàn bộ?

Sửa cục bộ phù hợp khi hư hỏng khu trú một vài vị trí, nền bên dưới còn chắc và khô, và nguyên nhân đã rõ. Làm lại toàn bộ nên được cân nhắc khi bong tróc hoặc rộp lan rộng, khi nền có vấn đề ẩm hoặc thấm ngược chưa xử lý, hoặc khi lớp phủ mặt đã mòn đều khắp sàn. Quyết định này nên dựa trên khảo sát thực tế: đo ẩm, gõ kiểm tra độ bám và xem xét lịch sử sử dụng sàn, thay vì chỉ nhìn bề mặt.

Trong mọi trường hợp, bước không nên bỏ qua là xử lý nền trước khi phủ lại. Quy trình chung từ khảo sát tới nghiệm thu được trình bày trong bài Quy trình thi công sơn epoxy chuẩn từ khảo sát đến nghiệm thu, còn việc giữ sàn sau sửa chữa thì xem bài Bảo trì và vệ sinh sàn epoxy đúng cách.

6. Phòng tránh từ đầu: ba điểm quyết định độ bền

Thứ nhất, khảo sát nền thật kỹ: độ ẩm, độ chắc, vết nứt và dấu hiệu thấm. Thứ hai, xử lý nền đúng mức: mài tới bê tông chắc, vá nứt, làm sạch dầu mỡ và bụi trước khi lót. Thứ ba, chọn hệ sơn theo điều kiện sử dụng thực tế của khu vực đó, ví dụ hệ lăn RollCoat cho các khu vực thông thường hay hệ tự san phẳng LevelFlow cho mặt sàn cần độ phẳng và độ dày cao. Một hệ sơn phù hợp với kho khô ráo chưa chắc đã phù hợp với khu vực ẩm hoặc chịu nắng, và ngược lại.

Nếu sàn nhà xưởng hoặc kho của bạn đang bong tróc, rộp khí hoặc ố màu và chưa rõ nguyên nhân, hãy mô tả triệu chứng, vị trí và thời gian xuất hiện để được khảo sát và tư vấn hướng xử lý phù hợp. Nhận tư vấn

Ảnh minh họa: Anna Tarazevich / Pexels. Ảnh là ảnh minh họa chung về bề mặt bê tông nứt, không phải ảnh công trình thực tế.