Xử lý nền bê tông trước khi sơn epoxy: mài, vá nứt, đo độ ẩm

Trong thi công sơn epoxy, xử lý nền bê tông là bước quyết định độ bám dính của toàn bộ hệ sơn. Sơn tốt phủ lên nền chưa xử lý đúng vẫn bong tróc, trong khi nền xử lý tốt giúp cả hệ sơn mỏng phát huy hiệu quả. Bài này đi sâu vào ba việc chính của xử lý nền: mài nền, vá nứt và đo độ ẩm nền — những việc mà bài quy trình tổng quan chỉ nhắc tên chứ không phân tích kỹ.

Mài nền: tạo bề mặt cho sơn bám dính

Mài nền là việc dùng máy mài chuyên dụng để làm sạch và tạo độ nhám cho bề mặt bê tông. Lớp bề mặt bê tông sau khi đổ thường có lớp xi măng yếu, bụi, dầu mỡ hoặc lớp sơn cũ — tất cả đều cản trở sơn bám vào nền. Mài nền loại bỏ lớp yếu đó và mở các lỗ xốp của bê tông, tạo bề mặt nhám để lớp lót bám chắc bằng liên kết cơ học.

Mức độ mài không phải lúc nào cũng giống nhau: nền mới, sạch có thể chỉ cần mài nhẹ để tạo nhám, trong khi nền cũ có lớp phủ cũ, vết dầu loang hoặc bề mặt chai cứng cần mài sâu hơn. Sau khi mài, nền phải được hút bụi và vệ sinh sạch trước khi sơn, vì bụi mài còn sót lại cũng là một lớp ngăn cách giữa sơn và nền.

Vá nứt: xử lý trước, đừng trông chờ lớp sơn che giấu

Vết nứt trên nền bê tông có nhiều nguyên nhân: co ngót khi bê tông khô, tải trọng, lún nền hoặc khe co giãn. Việc cần làm trước tiên là phân loại vết nứt: nứt ổn định (không còn phát triển) và nứt đang hoạt động (còn chuyển động theo thời gian, nhiệt độ hoặc tải trọng). Hai loại này xử lý khác nhau, và việc phân loại sai có thể khiến vết nứt tái xuất hiện xuyên qua lớp sơn mới.

• Vết nứt ổn định, nhỏ: thường được làm sạch, mở rộng mép nếu cần, rồi trám bằng vật liệu trám phù hợp và mài phẳng sau khi trám khô.
• Vết nứt đang hoạt động hoặc khe co giãn: không nên trám cứng rồi sơn phủ kín như nền liền mạch, vì chuyển động của nền sẽ phá lớp sơn tại đúng vị trí đó. Những vị trí này cần phương án xử lý riêng theo thiết kế, ví dụ giữ khe và xử lý bề mặt phù hợp với chuyển động.
• Nền rỗ, bong tróc cục bộ: cần đục bỏ phần yếu tới lớp bê tông chắc, trám bù và mài phẳng, thay vì chỉ trát mỏng lên bề mặt yếu.

Nguyên tắc chung là: lớp sơn epoxy không phải vật liệu sửa chữa kết cấu. Mọi hư hỏng của nền phải được xử lý tới mức nền đủ chắc và ổn định trước khi sơn, chứ không thể trông chờ lớp sơn che giấu khuyết tật bên dưới.

Đo độ ẩm nền: vì sao nền ẩm gây bong rộp

Độ ẩm nền là lượng ẩm tồn tại trong bê tông và có thể di chuyển lên bề mặt. Khi sơn epoxy — vốn là lớp phủ kín — được thi công lên nền còn ẩm cao, hơi ẩm bị kẹt dưới lớp sơn và tạo áp lực đẩy lớp sơn phồng rộp, bong tróc. Hiện tượng này có thể xuất hiện sau khi thi công một thời gian, ngay cả khi bề mặt lúc sơn trông khô ráo.

Vì vậy, đo độ ẩm nền trước khi sơn là bước kiểm tra bắt buộc, không chỉ quan sát bằng mắt. Có nhiều phương pháp đo, từ kiểm tra định tính tại hiện trường tới đo bằng thiết bị chuyên dụng; phương pháp nào được dùng và ngưỡng nào được coi là đạt phải theo hướng dẫn của nhà sản xuất hệ sơn và điều kiện thực tế của công trình. Bài này cố tình không nêu một ngưỡng độ ẩm cụ thể làm chuẩn chung, vì ngưỡng đó phụ thuộc vào từng hệ sơn và từng phương pháp đo — lấy thông số của một hãng khác gán thành chuẩn chung là sai phương pháp. Con số áp dụng cho công trình cụ thể phải lấy từ TDS của hệ sơn được chọn.

Nếu kết quả đo cho thấy nền còn ẩm cao, các hướng xử lý gồm chờ nền khô tự nhiên thêm, cải thiện thông gió và thoát ẩm, hoặc áp dụng giải pháp ngăn ẩm phù hợp với hệ sơn — quyết định nào cũng cần căn cứ vào mức ẩm đo được và khuyến cáo của nhà sản xuất, không nên sơn phủ với hy vọng lớp sơn sẽ “nhốt” ẩm lại bên dưới.

Trình tự xử lý nền gọn lại

Trình tự hợp lý là: khảo sát và phân loại hư hỏng trước, rồi mài nền, sau đó vá nứt và xử lý cục bộ, rồi đo độ ẩm nền và vệ sinh lần cuối trước khi thi công lớp lót. Đảo thứ tự — ví dụ vá nứt trước khi mài — có thể khiến phần trám bị mài hỏng hoặc bụi mài lấp lại vết nứt chưa xử lý xong.

Khi nền đã sẵn sàng, việc chọn hệ sơn sẽ đơn giản hơn nhiều, vì lúc đó quyết định chỉ còn xoay quanh công năng sử dụng: RollCoat cho hệ sơn lăn, LevelFlow cho hệ sơn tự san phẳng, StatGuard cho yêu cầu chống tĩnh điện và AquaBase cho hệ sơn gốc nước.

Lưu ý: Thông số riêng của từng hệ sơn Kadier (độ dày, định mức, kháng hóa chất) sẽ được cập nhật khi có tài liệu kỹ thuật chính thức (TDS).

Kết luận

Mài nền tạo bám dính, vá nứt xử lý đúng loại hư hỏng, đo độ ẩm ngăn bong rộp — ba việc này làm tốt thì hệ sơn mới có cơ hội bền lâu. Ngược lại, bỏ qua bất kỳ việc nào cũng để lại một điểm yếu nằm ngay dưới lớp sơn hoàn thiện.

Nếu nền của bạn có nứt, ẩm hoặc lớp phủ cũ và bạn chưa chắc nên xử lý theo hướng nào, hãy mô tả hiện trạng qua form liên hệ, hoặc bắt đầu từ bộ chọn hệ sơn để thu hẹp phương án trước khi khảo sát chi tiết.