Uncategorized

Bọt khí trong lớp phủ epoxy: nguyên nhân và phòng tránh

Đăng vào bởi
Thi công sơn bằng ru-lô, thao tác dễ cuốn khí vào lớp phủ epoxy
25
Th10

Bọt khí trong lớp phủ epoxy là những lỗ nhỏ li ti hoặc bong bóng nổi lên bề mặt khi sơn còn ướt hoặc vừa đóng rắn. Nhìn từ xa, sàn có thể vẫn bóng và đều màu, nhưng nhìn gần sẽ thấy bề mặt rỗ, sần như da cam, thậm chí có những lỗ kim xuyên xuống lớp dưới. Bọt khí không chỉ làm xấu bề mặt mà còn tạo điểm yếu: bụi, nước và hóa chất dễ bám lại trong lỗ, lớp phủ ở đó mỏng hơn và nhanh mòn hơn chỗ khác.

Ảnh minh họa: thi công bằng ru-lô — thao tác lăn là một trong những khâu dễ cuốn khí vào lớp phủ nhất. Ảnh: Tima Miroshnichenko trên Pexels, không phải công trình của Kadier.

Bọt khí khác gì phồng rộp và lỗ kim?

Ba hiện tượng này hay bị gọi chung là “sàn bị rỗ”, nhưng nguyên nhân và cách xử lý khác nhau, nên cần phân biệt trước khi sửa. Bọt khí hình thành trong lúc thi công, khi không khí bị cuốn vào hỗn hợp sơn hoặc thoát ra từ nền rồi kẹt lại trong lớp phủ đang đóng rắn. Phồng rộp do ẩm nền thì khác: hơi ẩm từ trong bê tông đẩy lớp phủ đã đóng rắn phồng lên thành nốt rộp, thường xuất hiện sau một thời gian sử dụng chứ không phải ngay khi sơn xong — hiện tượng này đã được phân tích riêng trong bài về sàn epoxy phồng rộp do ẩm nền. Lỗ kim là dạng nhẹ nhất của bọt khí: bọt vỡ ra ở bề mặt và để lại lỗ rất nhỏ, có thể chỉ thấy khi soi nghiêng dưới ánh sáng.

Phân biệt đúng giúp tránh sửa sai: bọt khí do thi công thì xử lý ở bề mặt và quy trình lăn; phồng rộp do ẩm thì phải xử lý nguồn ẩm trong nền trước, phủ lại lên nền còn ẩm chỉ khiến rộp tái phát.

Nguyên nhân thường gặp

Không khí cuốn vào khi khuấy và lăn sơn

Epoxy hai thành phần phải khuấy trộn đều trước khi thi công. Khuấy quá nhanh, khuấy bằng cánh khuấy không phù hợp hoặc khuấy quá lâu đều có thể đưa nhiều bọt khí vào hỗn hợp. Khi lăn, ru-lô lăn qua lăn lại nhiều lần trên cùng một vệt, lăn quá nhanh hoặc dùng ru-lô lông quá dài cũng cuốn thêm khí vào lớp sơn ướt. Với hệ lăn như RollCoat — hệ lăn 3 lớp, khâu lăn quyết định rất lớn tới độ mịn của bề mặt, vì mỗi lớp phủ đều đi qua ru-lô.

Không khí thoát ra từ nền bê tông

Bê tông có hệ mao mạch và lỗ rỗng. Khi lớp lót chưa bịt kín hết các lỗ rỗng này, không khí trong nền sẽ thoát ra xuyên qua lớp phủ còn ướt và tạo bọt. Hiện tượng này rõ nhất trên nền mới mài thô, nền xốp hoặc khi nhiệt độ nền đang tăng lên trong lúc thi công — nền nóng dần làm không khí trong lỗ rỗng giãn nở và thoát ra mạnh hơn. Đây là lý do lớp lót thẩm thấu có vai trò quan trọng: nó không chỉ tăng bám dính mà còn bịt các lỗ rỗng để lớp phủ phía trên có bề mặt kín mà bám vào.

Thi công lớp quá dày trong một lần

Lớp phủ càng dày thì bọt khí càng khó thoát ra ngoài trước khi sơn đóng rắn. Sơn tự san cũng gặp vấn đề tương tự nếu đổ quá dày tại một điểm do nền không phẳng: chỗ dày giữ khí lâu hơn chỗ mỏng. Với LevelFlow — hệ tự san phẳng, việc kiểm soát độ dày đều khắp sàn vì vậy cũng là một cách phòng bọt khí, không chỉ là yêu cầu về độ phẳng.

Điều kiện thi công không thuận lợi

Gió lùa mạnh làm mặt sơn se nhanh, bít đường thoát của bọt khí bên dưới. Nhiệt độ cao rút ngắn thời gian sơn còn lỏng, bọt chưa kịp vỡ đã bị giữ lại. Ngược lại, thi công khi nền lạnh hơn điểm sương có thể khiến hơi ẩm ngưng tụ trên bề mặt, vừa gây bọt vừa ảnh hưởng bám dính — vấn đề điểm sương đã được giải thích riêng trong bài về điểm sương khi thi công epoxy. Tỷ lệ pha trộn và thời gian sống của hỗn hợp cũng liên quan: hỗn hợp đã gần hết thời gian sống sẽ đặc dần, khó thoát khí hơn — xem thêm bài về tỷ lệ pha sơn epoxy và thời gian sống của hỗn hợp.

Phòng tránh bọt khí khi thi công

Phòng tránh hiệu quả nhất là xử lý đồng thời cả ba nguồn khí: khí trong sơn, khí trong nền và khí kẹt do lớp dày. Khuấy trộn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tốc độ vừa phải, tránh tạo xoáy mạnh; sau khi khuấy, để hỗn hợp lặng một thời gian ngắn cho bọt lớn vỡ bớt nếu hướng dẫn cho phép. Lăn đều tay, một chiều, tránh lăn đi lăn lại quá nhiều lần trên cùng một vệt khi sơn đã bắt đầu se.

Với nền xốp hoặc nền mới mài, lớp lót cần được thi công đủ để bịt lỗ rỗng; nếu lớp lót bị nền hút hết và để lại vùng khô, vùng đó là nơi bọt sẽ thoát ra ở lớp phủ sau. Sau khi lăn hoặc đổ lớp phủ, dùng ru-lô gai (ru-lô khử bọt) lăn nhẹ trên bề mặt còn ướt để chọc vỡ bọt khí — thao tác này phải làm trong khoảng thời gian sơn còn lỏng, làm muộn khi sơn đã se sẽ để lại vết ru-lô. Cuối cùng, chọn thời điểm thi công khi nhiệt độ nền ổn định hoặc đang giảm nhẹ, tránh thi công lúc nắng gắt chiếu trực tiếp làm nền nóng dần lên.

Khi sàn đã bị bọt khí thì xử lý thế nào?

Mức nhẹ — bọt thưa, chỉ ở bề mặt, lớp phủ vẫn bám tốt: có thể xả nhám toàn bộ vùng bị bọt để mở miệng lỗ, vệ sinh sạch bụi, rồi phủ lại một lớp mỏng theo đúng quy trình của hệ sơn. Lớp phủ lại phải bám được lên lớp cũ đã xả nhám, vì vậy bước xả nhám và vệ sinh không được bỏ qua.

Mức nặng — bọt dày đặc, lỗ xuyên sâu, bề mặt sần rõ: xả nhám bề mặt không đủ, vì lỗ sâu vẫn còn. Hướng xử lý thường là mài bỏ lớp phủ hỏng tới khi hết bọt, xử lý lại nền nếu nguyên nhân nằm ở nền xốp chưa được bịt kín, rồi thi công lại từ lớp lót. Quyết định sửa cục bộ hay làm lại toàn bộ khu vực nên dựa trên diện tích bọt và vị trí: bọt ở lối đi chính, khu vực chịu xe nâng sẽ lộ rõ và nhanh hỏng hơn bọt ở góc khuất. Quy trình vá và phủ lại từng khu vực được trình bày riêng trong bài về sửa chữa cục bộ sàn epoxy.

Câu hỏi thường gặp

Bọt khí có tự hết sau một thời gian sử dụng không?

Không. Bọt đã đóng rắn trong lớp phủ là khuyết tật vĩnh viễn của lớp đó. Mài mòn và vệ sinh có thể làm bề mặt bớt sần, nhưng lỗ vẫn còn và sẽ bám bẩn trở lại. Muốn hết bọt phải xả nhám hoặc mài bỏ và phủ lại.

Phủ thêm một lớp sơn lên trên sàn bị bọt có được không?

Chỉ được khi đã xả nhám và vệ sinh kỹ để lớp mới bám được, và khi bọt chỉ ở mức nhẹ, nông. Phủ chồng trực tiếp lên bề mặt bóng, còn bụi trong lỗ thì lớp mới dễ bong và bọt cũ vẫn nằm bên dưới, có thể lộ ra khi lớp mới mòn đi.

Bọt khí có phải dấu hiệu sơn kém chất lượng không?

Chưa chắc. Bọt khí thường là dấu hiệu của quy trình thi công — khuấy, lăn, lớp lót, điều kiện nền và thời tiết — hơn là của bản thân vật liệu. Cùng một loại sơn, đội thi công khác nhau có thể cho bề mặt khác nhau hoàn toàn. Vì vậy khi đánh giá, cần xem lại nhật ký thi công: thời gian khuấy, loại ru-lô, lớp lót, nhiệt độ và độ ẩm lúc thi công, thay vì kết luận ngay về sơn.

Lưu ý về thông số

Thông số kỹ thuật (TDS) chính thức của từng sản phẩm Kadier xem tại trang Sản phẩm; bài viết này trình bày khung chung, không thay thế TDS của sản phẩm cụ thể. Các tiêu chuẩn như TCVN 9014:2011 và TCVN 12574-2018 đặt khung yêu cầu chung cho sơn và lớp phủ epoxy; khi thi công thực tế, tỷ lệ pha, thời gian sống, thời gian phủ lại giữa các lớp và yêu cầu lớp lót phải tuân theo TDS của sản phẩm cụ thể sẽ sử dụng. Chủ đầu tư nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp TDS và xác nhận bằng văn bản rằng quy trình thi công đã tính tới nguy cơ bọt khí với điều kiện nền thực tế của công trình.

Nếu sàn nhà xưởng, kho hoặc khu vực sản xuất của bạn đang bị bọt khí, rỗ mặt sau thi công, hãy gửi hình ảnh hiện trạng và thông tin về thời điểm thi công để được tư vấn phương án xả nhám, phủ lại hay làm lại — xem báo giá và liên hệ Kadier để khảo sát thực tế.

Xem thêm