Bề mặt sàn epoxy lồi lõm: nguyên nhân

Sàn epoxy lồi lõm là tình trạng bề mặt không phẳng đều: chỗ cao chỗ thấp, gợn sóng, vết hằn ru-lô hoặc vết bay còn nhìn thấy rõ khi soi nghiêng dưới ánh sáng. Sàn vẫn có thể cứng và bám tốt, nhưng mặt không phẳng gây ra nhiều phiền toái thực tế: xe đẩy, xe nâng đi qua bị dằn, nước đọng lại ở chỗ trũng, vệ sinh khó sạch ở chỗ gợn, và về mặt thẩm mỹ, sàn trông như thi công chưa xong dù lớp sơn đã đóng rắn hoàn toàn.

Ảnh minh họa: sàn bê tông nhà xưởng nhìn từ trên cao — độ phẳng của nền gốc quyết định rất lớn tới độ phẳng của lớp phủ phía trên. Ảnh: Tiger Lily trên Pexels, không phải công trình của Kadier.

Lồi lõm do nền hay do lớp phủ?

Câu hỏi đầu tiên khi gặp sàn lồi lõm là xác định khuyết tật nằm ở lớp nào. Lớp phủ epoxy, đặc biệt là hệ lăn mỏng, có xu hướng “sao chép” lại hình dạng của nền bên dưới: nền gồ ghề thì lớp phủ cũng gồ ghề theo, chỉ mịn hơn một chút. Ngược lại, nếu nền vốn phẳng mà lớp phủ vẫn gợn sóng, nguyên nhân nằm ở khâu thi công lớp phủ — độ dày không đều, thao tác lăn hoặc đổ không đều tay, hoặc lớp phủ chảy không kịp san phẳng trước khi đóng rắn.

Cách kiểm tra đơn giản là soi thước thẳng dài hoặc căng dây dọc theo sàn và đo khe hở ở các vị trí khác nhau, kết hợp soi đèn nghiêng để thấy gợn sóng. Nếu gợn sóng trùng với vị trí lồi lõm của nền gốc (khe co giãn, vết vá cũ, chỗ bê tông đổ không đều), nguyên nhân nằm ở nền. Nếu gợn sóng chạy theo hướng lăn hoặc hướng đổ sơn, nguyên nhân nằm ở lớp phủ. Việc này quan trọng vì sửa sai lớp sẽ không hết lồi lõm: phủ thêm sơn lên nền gồ ghề chỉ làm lớp sơn dày thêm mà mặt vẫn gồ ghề.

Nguyên nhân từ nền bê tông

Nền đổ không phẳng, chưa được xử lý phẳng trước khi phủ

Bê tông đổ tại chỗ hiếm khi phẳng tuyệt đối. Sai lệch cao độ, vết lõm do đầm không đều, khu vực vá sửa cũ cao thấp khác nhau đều trở thành lồi lõm của sàn epoxy nếu không xử lý trước. Hệ lăn mỏng gần như không có khả năng bù phẳng: lớp sơn chỉ dày vài trăm micromet, không thể lấp được chênh cao tính bằng milimet. Ngay cả hệ tự san cũng có giới hạn bù phẳng — xem mô tả của LevelFlow — hệ tự san phẳng, hệ này che phủ tốt khuyết tật của nền bê tông nhưng vẫn cần nền được chuẩn bị đúng mức, không phải cứ đổ dày là phẳng.

Khe co giãn, vết nứt và điểm vá cũ

Khe co giãn lún lệch hai bên, vết nứt đã trám nhô cao hoặc lõm xuống, miếng vá xi măng co ngót khác với nền xung quanh — tất cả đều tạo thành gờ hoặc rãnh chạy dài trên sàn sau khi phủ. Những vị trí này còn chịu chuyển động theo thời gian, nên lớp phủ phía trên cũng dễ nứt theo nếu không xử lý khe đúng cách. Vết nứt chân chim và cách khắc phục đã được phân tích riêng trong bài về sàn epoxy nứt chân chim.

Nguyên nhân từ thi công lớp phủ

Độ dày không đều

Với hệ lăn, người lăn nặng tay ở đầu vệt, nhẹ tay ở cuối vệt sẽ tạo ra lớp dày mỏng khác nhau, nhìn nghiêng thấy rõ vệt. Với hệ tự san, đổ sơn không đều, không cào răng cưa đều hoặc không khử bọt kịp thời cũng để lại chỗ dày chỗ mỏng. Lượng sơn phân bổ cho mỗi khu vực cần được tính trước theo diện tích, thay vì đổ ước lượng rồi dàn ra.

Lớp phủ không kịp chảy phẳng trước khi đóng rắn

Sơn tự san cần thời gian để tự chảy thành mặt phẳng. Nhiệt độ cao rút ngắn thời gian này, sơn se nhanh khi chưa phẳng hết. Thi công trên diện tích lớn mà không chia ô, không nối mí kịp thời cũng để lại gờ ở vị trí giáp mí giữa hai mẻ sơn. Gió lùa và nắng chiếu trực tiếp làm mặt sơn se không đều, càng làm gợn rõ hơn.

Bụi, tạp chất và vệt ru-lô

Bụi rơi vào lớp sơn ướt, hạt cát lẫn trong sơn hoặc ru-lô khô, xơ sẽ để lại gợn và hạt nổi trên bề mặt. Vấn đề tạp chất trong lúc thi công đã được nói riêng trong bài về sơn epoxy lẫn tạp chất và bụi khi thi công. Vệt ru-lô còn lại sau khi sơn khô thường là do lăn lại khi sơn đã bắt đầu se, hoặc dùng ru-lô không phù hợp với độ nhớt của sơn.

Lồi lõm ảnh hưởng thế nào tới sử dụng?

Không phải sàn lồi lõm nào cũng cần sửa ngay. Trong kho chứa ít đi lại, gợn nhẹ chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ. Nhưng ở lối xe nâng, khu vực xe đẩy tay, sàn trũng đọng nước sẽ làm bánh xe trượt, nước đọng lâu ngày bám bẩn và trơn trượt; gờ cao ở lối đi làm xe bị dằn, hàng hóa trên xe dễ xô lệch. Ở khu vực yêu cầu vệ sinh cao như nhà máy thực phẩm hay dược phẩm, chỗ trũng đọng nước rửa sàn là điểm khó làm sạch và khó nghiệm thu. Vì vậy mức độ cần sửa nên đánh giá theo công năng của từng khu vực, không đánh giá chung cho cả sàn.

Hướng xử lý theo mức độ

Mức nhẹ — gợn bề mặt, vệt ru-lô, chênh cao nhỏ, không ảnh hưởng đi lại: có thể xả nhám toàn bộ để làm phẳng phần gợn, vệ sinh sạch rồi phủ lại một lớp mỏng. Cách này chỉ xử lý được gợn nông, không xử lý được chênh cao lớn do nền.

Mức vừa — trũng cục bộ, gờ ở mí nối, nền gồ ghề mức vừa: cần mài phẳng phần nhô, trám bù phần trũng bằng vật liệu phù hợp với hệ sơn, rồi phủ lại. Trám bù phải bám tốt lên nền và lên lớp cũ, nếu không chỗ trám sẽ bong sau một thời gian và lồi lõm tái phát ở đúng vị trí đó.

Mức nặng — nền chênh cao nhiều, lún lệch ở khe, diện tích lồi lõm lớn: cần đánh giá lại toàn bộ nền, có thể phải mài phẳng diện rộng hoặc thi công lớp tự san bù phẳng trước khi phủ hoàn thiện. Đây là phương án tốn kém và ngừng sử dụng sàn lâu nhất, nên chỉ làm sau khi đã đo đạc và thống nhất mức phẳng cần đạt — phẳng tuyệt đối cho toàn bộ nhà xưởng là yêu cầu khác hẳn với phẳng đủ cho xe nâng đi êm, và chi phí khác nhau rất nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Sàn epoxy lồi lõm có phải do sơn kém không?

Thường không phải do sơn. Phần lớn trường hợp, nguyên nhân nằm ở nền gốc chưa phẳng hoặc thao tác thi công chưa đều. Đổi loại sơn mà giữ nguyên nền gồ ghề và cách thi công cũ thì sàn mới vẫn lồi lõm.

Phủ thêm một lớp tự san lên trên có làm phẳng sàn cũ không?

Có, nhưng trong giới hạn. Lớp tự san có khả năng bù phẳng tốt hơn hệ lăn, nhưng nếu nền chênh cao quá lớn, lớp tự san sẽ chảy dồn về chỗ trũng và vẫn mỏng ở chỗ cao, thậm chí cần nhiều lớp mới đạt độ phẳng mong muốn. Trước khi phủ, cần đo chênh cao thực tế để tính lượng sơn và số lớp cần thiết, thay vì kỳ vọng một lớp duy nhất sẽ phẳng mọi thứ.

Làm sao nghiệm thu độ phẳng của sàn epoxy?

Nên thống nhất trước với nhà thầu về cách đo: dùng thước thẳng dài đặt lên sàn, đo khe hở lớn nhất dưới thước tại nhiều vị trí, hoặc soi đèn nghiêng để kiểm tra gợn sóng. Thống nhất sau khi thi công xong sẽ rất khó, vì mỗi bên hiểu “phẳng” theo một chuẩn khác nhau. Chuẩn bị bề mặt và yêu cầu về độ phẳng nên nằm trong hồ sơ thi công ngay từ đầu — xem thêm bài về chuẩn bị bề mặt CSP.

Lưu ý về thông số

Thông số kỹ thuật (TDS) chính thức của từng sản phẩm Kadier xem tại trang Sản phẩm; bài viết này trình bày khung chung, không thay thế TDS của sản phẩm cụ thể. Các tiêu chuẩn như TCVN 9014:2011 và TCVN 12574-2018 đặt khung yêu cầu chung cho sơn và lớp phủ epoxy; khi thi công thực tế, độ dày lớp tự san, cách chia ô và thời gian nối mí phải tuân theo TDS của sản phẩm cụ thể sẽ sử dụng. Chủ đầu tư nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp TDS và thống nhất bằng văn bản mức phẳng cần đạt cho từng khu vực trước khi thi công.

Nếu sàn của bạn đang lồi lõm, đọng nước ở chỗ trũng hoặc xe nâng đi qua bị dằn, hãy gửi hình ảnh và vị trí lồi lõm để được tư vấn phương án xả nhám, trám bù hay tự san bù phẳng — xem báo giá và liên hệ Kadier để khảo sát thực tế.

Xem thêm

• LevelFlow — hệ tự san phẳng — hệ tự san tạo mặt gương liền mạch, dùng khi cần bù phẳng và độ phẳng cao.
• Chuẩn bị bề mặt CSP là gì? Mài nền đạt chuẩn nào? — xử lý nền trước khi phủ quyết định độ phẳng cuối cùng.
• Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: vá, phủ lại từng khu vực — xử lý trũng cục bộ và gờ mí nối.
• Sàn epoxy nứt chân chim: nguyên nhân và khắc phục — khi lồi lõm đi kèm nứt ở khe và vị trí vá cũ.