Nứt sàn epoxy do co ngót bê tông

Vết nứt chạy dọc theo mạch ngừng thi công, lan từ góc cột ra giữa sàn, hoặc xuất hiện thành mạng sau vài tuần sử dụng — nhiều trường hợp trong số đó không bắt đầu từ lớp epoxy mà từ chính nền bê tông co ngót bên dưới. Vì lớp phủ epoxy cứng và bám chặt vào nền, khi bê tông co lại, ứng suất sẽ tìm đường giải phóng — và vết nứt của bê tông thường “in” xuyên lên lớp phủ. Bài viết này giúp phân biệt nứt do co ngót với các dạng nứt khác, và nêu hướng xử lý đúng theo từng dạng.

Co ngót bê tông là gì, vì sao nó làm nứt sàn epoxy?

Bê tông tươi sau khi đổ sẽ mất nước dần, thể tích co lại. Nếu nền bị kìm giữ bởi tường, cột, móng hoặc lớp nền cũ, sự co lại không được tự do sẽ sinh ứng suất kéo bên trong. Khi ứng suất vượt sức chịu kéo của bê tông non, vết nứt xuất hiện — thường tại vị trí yếu nhất: mạch ngừng thi công, góc cột, chỗ thay đổi chiều dày, quanh hố ga, chân máy.

Lớp epoxy phủ trên nền đó không tạo ra vết nứt, nhưng cũng không ngăn được vết nứt bê tông lan lên. Ngược lại, một lớp phủ bám dính tốt sẽ nứt cùng nền, tạo cảm giác “sàn epoxy bị nứt”. Đây là điểm khác biệt quan trọng với nứt chân chim chỉ ở bề mặt lớp phủ — xem thêm Sàn epoxy nứt chân chim: nguyên nhân và khắc phục để đối chiếu.

Dấu hiệu nhận biết nứt do co ngót

Vị trí: nứt thẳng hoặc gần thẳng, đi qua mạch ngừng, góc cột, vị trí đổi chiều dày nền; ít khi là mạng lưới dày đặc không theo quy luật.
Chiều rộng: thường là một khe hẹp, có thể mở rộng, thu hẹp nhẹ theo nhiệt độ và độ ẩm theo mùa.
Chiều sâu: vết nứt ăn qua lớp phủ xuống nền bê tông; gõ nhẹ quanh vết nứt không phát ra tiếng bộp rỗng lan rộng như bong tróc.
Thời điểm: xuất hiện trong giai đoạn đầu sau khi nền mới đổ và sơn phủ, hoặc sau đợt khô nóng, thay đổi độ ẩm mạnh.

Ngược lại, nứt do nền yếu, lún không đều thường kèm lún, vênh mép, bong tróc lan rộng — xem Sàn epoxy bong tróc do nền yếu: nguyên nhân và xử lý. Nứt do tải trọng xe nâng, va đập lại tập trung ở làn xe chạy, vị trí quay đầu, điểm đặt pallet nặng — là chủ đề của bài viết về hư hỏng do xe nâng, không nên gộp với co ngót.

Chẩn đoán trước khi sửa: đừng trám vội

Bước 1 — Vệ sinh và đánh dấu. Làm sạch khe nứt, chụp ảnh có thước đặt cạnh để ghi chiều rộng, đánh dấu hai đầu vết nứt. Theo dõi một thời gian xem khe có mở rộng, kéo dài thêm hay đứng yên.

Bước 2 — Kiểm tra vết nứt còn “sống” hay đã ổn định. Vết nứt còn co giãn theo mùa gọi là nứt động; vết nứt đã đứng yên qua một chu kỳ khô — ẩm gọi là nứt tĩnh. Phân biệt này quyết định vật liệu trám: nứt động cần vật liệu còn đàn hồi, trám cứng tuyệt đối sẽ nứt lại ngay tại mép cũ.

Bước 3 — Kiểm tra nền quanh vết nứt. Gõ kiểm tra bong rộp, quan sát xem có lún, vênh hay thấm ẩm kèm theo không. Nếu có lún hoặc ẩm nền, cần xử lý nguyên nhân nền trước; chỉ trám mặt epoxy thì vết nứt sẽ quay lại.

Hướng xử lý

Nứt tĩnh, hẹp, không kèm bong tróc

Mở rộng khe theo hình chữ V nông, vệ sinh sạch bụi, trám bằng vật liệu trám khe phù hợp với hệ epoxy đang dùng, sau đó phủ lại cục bộ lớp phủ đúng màu và chiều dày khu vực đó. Cần đối chiếu vật liệu trám với nhà cung cấp hệ sơn đang dùng, vì trám sai loại có thể gây lệch màu, bong mép hoặc không bám.

Nứt động (còn co giãn)

Không trám cứng toàn bộ khe. Phương án thường dùng là để khe làm việc như một khe co giãn: trám bằng vật liệu đàn hồi tương thích, hoặc cắt tạo khe co giãn chủ động tại vị trí nứt và trám đàn hồi, rồi phủ lại hai phía khe. Cách này chấp nhận khe tồn tại có kiểm soát, thay vì cố “xóa” nó rồi nứt lại.

Nứt lan rộng, kèm bong tróc hoặc lún

Đây không còn là sửa cục bộ. Cần khảo sát nền: kiểm tra chiều dày, cường độ nền, độ ẩm, vị trí mạch ngừng và khe co giãn gốc. Phương án có thể bao gồm cắt bỏ vùng hỏng, xử lý nền, tạo lại khe co giãn rồi mới phủ lại toàn bộ khu vực. Bài viết Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: vá, phủ lại từng khu vực nêu khung chung cho sửa cục bộ; với nứt do co ngót, bước khảo sát nền luôn đứng trước bước phủ lại.

Phòng ngừa cho công trình mới

Chờ nền ổn định trước khi phủ: không phủ epoxy lên nền bê tông còn đang co ngót mạnh. Thời điểm phủ cần căn cứ kết quả đo độ ẩm và tình trạng nền thực tế, theo hướng dẫn của nhà cung cấp hệ sơn — xem thêm Độ ẩm nền bê tông và cách đo trước khi sơn epoxy và Xử lý nền bê tông trước khi sơn epoxy: mài, vá nứt, đo độ ẩm.
Tôn trọng khe co giãn của nền: khe co giãn của bê tông phải được duy trì xuyên qua lớp phủ, không phủ kín rồi hy vọng lớp epoxy “gánh” chuyển vị của nền.
Chọn hệ phủ phù hợp khu vực: khu vực chịu co giãn, rung động nên được tư vấn hệ có độ đàn hồi phù hợp thay vì mặc định dùng một hệ cho toàn bộ nhà xưởng. Trang hệ LevelFlow — Tự san phẳng và RollCoat — Hệ lăn 3 lớp mô tả khung chung các hệ; thông số cụ thể đối chiếu TDS tại trang Sản phẩm trước khi chốt.

Câu hỏi thường gặp

Nứt do co ngót có phải lỗi thi công epoxy không?

Chưa thể kết luận như vậy. Nếu vết nứt trùng mạch ngừng hoặc góc cột của nền và ăn sâu xuống bê tông, nguyên nhân gốc thường là co ngót nền. Lỗi thi công epoxy chỉ được xác định khi có bằng chứng riêng, ví dụ phủ quá sớm lên nền chưa ổn định, phủ kín khe co giãn, hoặc xử lý nền chưa đúng.

Trám nứt rồi có nứt lại không?

Với nứt tĩnh, trám đúng vật liệu và phủ lại đúng quy trình thường giữ được lâu. Với nứt động, nếu trám bằng vật liệu cứng thì khả năng nứt lại tại mép cũ là rất cao; cần để khe làm việc bằng vật liệu đàn hồi hoặc tạo khe co giãn chủ động.

Có thể phủ một lớp epoxy mới lên toàn bộ sàn nứt không?

Không nên, nếu chưa xử lý vết nứt nền bên dưới. Lớp phủ mới bám tốt sẽ nứt theo đúng vị trí cũ, tốn chi phí mà không giải quyết nguyên nhân. Xử lý nền và khe trước, phủ lại sau.

Nếu sàn của bạn xuất hiện vết nứt và bạn chưa rõ đó là nứt co ngót, nứt chân chim hay nứt do tải trọng, hãy mô tả vị trí, hình dạng vết nứt và gửi qua trang báo giá hoặc liên hệ Kadier để được tư vấn hướng kiểm tra phù hợp.

Ảnh minh họa: bề mặt bê tông nứt — vết nứt nền là nguyên nhân gốc thường gặp khi sàn epoxy nứt theo. Ảnh: Davis Vidal / Pexels. Ảnh không phải công trình thực tế của Kadier.