Sửa chữa cục bộ sàn epoxy: vá, phủ lại từng khu vực

Một vết nứt, một mảng bong nhỏ hay một vệt trầy sâu không nhất thiết phải sơn lại toàn bộ sàn. Sửa chữa cục bộ là cách xử lý đúng phạm vi hư hỏng, giữ nguyên phần sàn còn tốt và đưa khu vực đó trở lại sử dụng sớm hơn. Nhưng vá cục bộ chỉ bền khi làm đúng trình tự: chẩn đoán trước, cắt bỏ đúng phạm vi, xử lý lại nền, rồi dựng lại đủ hệ lớp.

Bài viết này là quy trình kỹ thuật sửa chữa cục bộ. Nó khác với bài Sàn epoxy bong tróc, rộp khí, ố màu: nguyên nhân và cách xử lý, vốn tập trung vào chẩn đoán nguyên nhân của ba sự cố thường gặp; bài đó cố tình không đi sâu vào từng bước vá. Bài này cũng khác góc với chủ đề sửa chữa cục bộ trong nhóm sự cố về sau, vốn đi từ từng dạng hỏng cụ thể; ở đây góc nhìn là quy trình nghiệm thu và kỹ thuật thi công cho một khu vực vá, áp dụng chung cho nhiều dạng hỏng cục bộ. Nội dung trình bày đặc tính chung của vật liệu và quy trình chung; thông số riêng của từng hệ sơn Kadier chỉ áp dụng theo tài liệu kỹ thuật chính thức của hãng khi có.

1. Bước 0: chẩn đoán trước khi vá

Không vá khi chưa biết vì sao hỏng. Gõ kiểm tra quanh vùng hỏng để xác định mép bong lan tới đâu, vì vùng bong thường rộng hơn vùng nhìn thấy. Đo độ ẩm nền và kiểm tra dấu hiệu thấm ngược nếu nghi ngờ ẩm là nguyên nhân. Một vết vá dán lên nền còn ẩm hoặc còn nhiễm dầu sẽ bong lại đúng chỗ cũ, chỉ khác là lần sau tốn thêm một lần thi công.

Cũng cần quyết định ranh giới: vá cục bộ chỉ hợp lý khi hư hỏng khu trú và phần sàn còn lại vẫn bám tốt. Nếu bong tróc lan rộng khắp sàn, nếu nền yếu trên diện lớn, hoặc nếu lớp cũ đã xuống cấp toàn diện, phủ lại toàn bộ hoặc làm lại từ nền mới là phương án đúng, và việc vá từng chỗ chỉ kéo dài thời gian trước lần hỏng tiếp theo. Trường hợp sàn cũ xuống cấp toàn diện xem thêm bài Sơn lại sàn epoxy cũ: cần mài bỏ lớp cũ hay phủ chồng?.

2. Khoanh vùng và cắt bỏ phần hỏng

Vẽ ranh giới vá vượt ra ngoài mép hỏng nhìn thấy, tới vùng lớp phủ còn bám chắc đã xác nhận bằng gõ kiểm tra. Cắt ranh giới thành hình vuông hoặc chữ nhật, mép cắt thẳng và dứt khoát; đường vá lượn tự do theo hình vết hỏng rất khó xử lý mép và dễ lộ. Cắt xuyên qua lớp phủ tới nền, rồi bóc bỏ toàn bộ phần hỏng trong ranh giới, kể cả lớp phủ đã mềm, đã rộp hoặc đã tách lớp.

Sau khi bóc, kiểm tra lại nền lộ ra: bê tông có chắc không, có nứt mới không, có dầu mỡ hay ẩm không. Nền yếu, rỗ hoặc nứt phải được xử lý trước khi phủ lại, chứ không được phủ đè lên để che đi. Chi tiết chuẩn bị nền xem bài Xử lý nền bê tông trước khi sơn epoxy: mài, vá nứt, đo độ ẩm.

3. Xử lý nền trong vùng vá

Mài toàn bộ vùng vá để tạo nhám và loại bỏ lớp xi măng yếu, bụi bẩn và tàn dư lớp cũ. Hút bụi kỹ, vì bụi còn lại là lớp ngăn cách giữa lớp phủ mới và nền. Vết nứt trong vùng vá được mở rộng, làm sạch và trám bằng vật liệu trám phù hợp với hệ phủ; vết nứt do kết cấu hoặc vẫn đang chuyển vị cần được đánh giá riêng, không trám rồi phủ đè như một vết nứt thông thường.

Nếu vùng vá từng bị nhiễm dầu mỡ hoặc hóa chất, cần tẩy rửa và kiểm tra lại độ bám bằng một diện tích thử nhỏ trước khi vá chính thức. Nếu nền ẩm, phải xử lý nguyên nhân ẩm trước; vá lên nền ẩm là cách chắc chắn để phải vá lại.

4. Dựng lại đủ hệ lớp, từ lót tới phủ

Nguyên tắc quan trọng nhất của vá cục bộ: vùng vá phải được dựng lại đủ hệ lớp như sàn gốc, không chỉ quét một lớp phủ lên trên. Trình tự chung là sơn lót lên nền đã chuẩn bị, sau đó lớp trung gian hoặc lớp tự san nếu hệ gốc có, rồi lớp phủ mặt. Bỏ qua lớp lót để tiết kiệm một công đoạn là bỏ qua chính lớp tạo bám dính với nền.

Pha trộn đúng tỷ lệ và thi công trong thời gian sống của hỗn hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất sản phẩm đang dùng. Lớp phủ mới nên phủ tràn nhẹ qua mép cắt sang phần sàn cũ còn tốt, rồi xử lý mép để giảm gờ. Mép vá càng mỏng dần về phía sàn cũ thì càng ít tạo gờ cộm khi xe chạy qua, nhưng mép quá mỏng lại dễ bong mép; vì vậy mép vá cần được kiểm tra lại sau khi đóng rắn, và phần gờ cộm nếu có phải được mài nhẹ, làm phẳng.

5. Màu sắc, độ bóng và đường giáp mí

Vùng vá mới thường lệch màu hoặc lệch độ bóng so với sàn cũ đã sử dụng một thời gian, do sàn cũ đã mài mòn và ngả màu. Cần báo trước điều này cho chủ đầu tư trước khi vá, thay vì hứa vá xong sẽ không nhìn thấy gì. Với khu vực yêu cầu thẩm mỹ cao, giải pháp thực tế là mở rộng vùng vá tới một đường phân khu tự nhiên như khe co giãn, chân tường hoặc vạch phân khu, để đường giáp mí trùng với một đường có sẵn của sàn thay vì nằm giữa mặt sàn trống.

Nếu sàn có kẻ vạch hoặc phân khu, vạch trong vùng vá phải được kẻ lại sau khi lớp phủ đóng rắn, đúng màu và đúng vị trí cũ. Bỏ qua vạch phân khu sau vá là lỗi thường gặp trong các khu vực có xe nâng lưu thông.

6. Đóng rắn, bàn giao và kiểm tra lại

Vùng vá chỉ đưa vào sử dụng sau khi lớp phủ đã đóng rắn đủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất sản phẩm đang dùng; đi lại sớm, đặt pallet sớm hoặc rửa sàn sớm đều có thể làm hỏng vùng vá khi nó còn yếu. Trong thời gian chờ, vùng vá cần được rào chắn và biển báo rõ ràng, vì xe nâng rất dễ vô tình chạy qua một vùng vá chưa ai báo.

Trước khi bàn giao, kiểm tra lại vùng vá bằng quan sát và gõ kiểm tra, và ghi nhận vào hồ sơ bảo trì: vị trí, diện tích, nguyên nhân, vật liệu và ngày vá. Hồ sơ này giúp lần sửa sau biết chính xác vùng nào đã từng vá, thay vì phải chẩn đoán lại từ đầu. Với vùng vá quan trọng hoặc vùng từng bong tróc, kiểm tra bám dính bằng phương pháp kéo trên một điểm thử là cách xác minh định lượng đáng làm.

Để chọn hệ sơn cho vùng vá tương thích với sàn hiện có, tham khảo hệ sơn RollCoat cho sàn lăn và hệ sơn LevelFlow cho sàn tự san phẳng. Cần tư vấn phương án vá cho khu vực cụ thể, liên hệ Nhận tư vấn.

Ảnh minh họa: Tima Miroshnichenko / Pexels.